„D oor een intelligente en energiezuinige combinatie van gevelverlichtingen worden functionele en esthetische eisen vervuld, worden nieuwe stadsruimtes gecreëerd en krijgt de architectuur ’s nachts een eigen gezicht. Deze troeven van een goede gevelverlichting werden al onderkend door keurvorst Carl Theodor, voor wiens bezoek aan Düsseldorf in 1742 de stad een lichtmasterplan opstelde. Het is dit masterplan dat de Burgerstichting DUS-Illuminated weer opneemt om via een nachtelijke verlichting een meerwaarde te geven aan de stad Düsseldorf.”
Dr. Ing. Edmund Spohr
Architect | Architectuurkantoor Edmund Spohr
Growing by numbers 2011, Mailaan | IT
Dr. Thomas Posch
International Dark Sky Association
„S lechts weinig lichtontwerpers maken gebruik van de mogelijkheid om met een spaarzaam gebruik van middelen toch esthetisch hoogwaardig en milieuvriendelijk te verlichten. Want een slecht ontworpen gevelverlichting vormt niet alleen een almaar groter probleem voor de esthetiek van nachtlandschappen, maar ook voor nachtactieve dieren zoals insecten en trekvogels. Vaak missen grote delen van het ingezette licht de gevel die men wil verlichten en de toegepaste lichtsterktes zijn vaak veel hoger dan nodig.”
Emporio, Hamburg | DE
Spar Markt, Fußach | AT
Stefan Hofmann
Lichtontwerper | Lichtwerke
„H et thema van de gevelverlichting heeft met de revolutionaire ontwikkeling van de LED een tweede adem als inrichtingselement gekregen. De regelbaarheid van de lichtsterkte en de lichtkleur maken in combinatie met de veelvuldige optische eigenschappen van de LED-lichtbron nieuwe lichttechnische oplossingen mogelijk. Zo kan door de geringe afmetingen van de LED’s een gevelverlichting vanuit de binnenkant van het gebouw worden gerealiseerd. In plaats van gevels met projectoren te verlichten, kan de lichtbron nu in de architectuur zelf worden geïntegreerd. En – last but not least – ook de geringe energiebehoefte van de lichtbron past hier perfect binnen het ecologische plaatje.”
James Turrell
Lichtkunstenaar
„L icht is immaterieel maar toch echt – het wordt enkel zichtbaar daar waar het door een lichaam uitgestraald of gereflecteerd wordt. Zo is het licht zelf ruimtelijk, vult het een ruimte als het ware op. De zichtbaarheid van het licht is gebonden aan een lichaam dat op zijn beurt slechts zichtbaar wordt door de breking van het licht. Het tactiele en zichtbare zijn op zodanig verwarrende wijze met elkaar verbonden dat het medium van het zien zelf grotendeels onzichtbaar blijft en normaal als een extensie van het zintuig, van het oog, of nog als een aanraking op afstand functioneert.”
Dipl.-Ing. Lighting-Design Sylwia Schafranietz
Lichtontwerpster | co:licht, Berlin
„M ediagevels bieden de kans om de bestaande identiteit van een stad te accentueren en haar unieke uitstraling effectvol en blijvend uit te dragen. Innovatieve mediagevels als identiteitsweerspiegelend element verwijzen naar de plaats en zijn bewoners – anders dreigt willekeur. Het is de opdracht van een lichtontwerper om deze fijngevoelige wisselwerking kritisch in een lichtconcept te integreren. Hiervan profiteren op lange termijn zowel exploitanten en bewoners als de stad zelf.”
Dornier Museum
Galleria Centercity
Bauarena
Nordwesthaus Rohner
| Bouwheer: | Dornier Stiftung für Luft- und Raumfahrt, München/D |
| Architect: | Allmann Sattler Wappner Architekten, München/D |
| Lichtstudie: | Belzner Holmes, Heidelberg/D |
| Lichttechniek: | Nelzner Holmes, Heidelberg/D |
| Elektrostudie: | Raible + Partner, Reutlingen/D |
Im Museum heißt ein helles Foyer den Besucher willkommen. TECTON Lichtbänder und VIVO Pendelleuchten sorgen für eine einladende Atmosphäre. Aus dem geräumigen Eingangsbereich mit Cafeteria und Shop gelangt der Besucher in die darüber liegende Museumsbox, die in elf Räumen die Geschichte des Unternehmens Dornier und Stationen der Luftfahrt beleuchtet. Modellflugzeuge, Zeichnungen und andere historische Exponate werden in Glasvitrinen mit Lichtleisten und kompakten LED-Spots punktgenau beleuchtet. Die Lichtplanung kommt ohne Fenster aus und strukturiert die Ausstellungsräume in hellere und dunklere Zonen, die für Abwechslung beim Rundgang sorgen und verschiedene Exponate zu Highlights machen. Im Hangar breitet sich das Herzstück des Museums aus – eine große Halle mit den historischen Flugzeugen, unter denen sich viele Raritäten befinden. SLOTLIGHT Leuchten mit einem Sonderraster sorgen hier für eine verschattungsfreie, gleichmäßige Ausleuchtung.
Für die nächtliche Inszenierung der Außenfassade realisierte James Turrell ein Licht-Kunstwerk, das mit seinem harmonischen Farbverlauf die Wahrnehmung der Besucher in neue Dimensionen führt. Dank einer innovativen 16 bit-Ansteuerung lässt sich der Farbraum der Leuchten auf mehrere Millionen Farben erweitern und bietet einen nahezu unbegrenzten Freiraum in der Lichtkomposition.
| Bouwheer: | Galleria Centercity, Cheonan/KR |
| Architect: | UNStudio, Amsterdam/NL; GANSAM Architects & Partners, Seoul/KR |
| Lichtstudie: | Wilfried Kramb, ag Licht, Bonn/D, Antonius Quodt, LightLife, Köln/D |
| Lichttechniek: | DMX-Steuerung: Andreas Barthelmes, Lightlife, Berlin/D |
| Elektro-installatie: | B2, Seoul/KR |
| Foto’s: | Kim Yong-kwan |
Van de meer dan 22.000 armaturen zijn er 12.399 van 3,6 W in RGB-uitvoering toegepast, de ongeveer 10.000 andere zijn uitgevoerd in wit met een vermogen van 1,2 W. Het concept van de grootschalige indirecte pixels garandeert naast de harmonieuze luminanties een zeer hoge efficiëntie naar het te verlichten vlak toe. Zumtobel realiseerde deze unieke lichtinstallatie samen met het gerenommeerde lichtdesignbureau ag Licht uit Bonn en het befaamde Amsterdamse architectuurkantoor UN Studio.
De door UN Studio ontwikkelde computeranimaties werden bijkomend in het lichtdesign geïntegreerd. De geïnstalleerde DMX-sturing zorgt voor een individuele programmering van de individuele LED-spots en transfereert de animatie detailgetrouw op het gebouwoppervlak.
Zo illustreert de Galleria Centercity op bijzondere wijze hoe gevels tot interactieve elementen van de stedelijke context kunnen uitgroeien en hoe de stedelijke ruimte door licht wordt vormgegeven – zonder dat dit indirecte, verblindingvrije licht een storende invloed uitoefent op de aangrenzende stad.
Zumtobel. Het Licht.
![]() |
“Onze doelstelling met de enscenering van de gevel was om een dergelijk grote oppervlakte zo te bespelen dat de globale indruk van het gebouw 's avonds iets gemeen zou hebben met de indruk overdag. We wilden bereiken dat ons lichtdesign de gelaagdheid van de gevel en het spel met de overlappende profielen zou weerspiegelen. Daaruit is uiteindelijk het basisidee ontstaan om het licht vanuit de gevelprofielen op de erachter gelegen gebouwlaag te projecteren, wat we met Zumtobel als partner ook optimaal hebben kunnen realiseren.” |
|
![]() |
“Het interessantste aan de uitstraling van Galleria Cheonan is voor mij dat door de lay-out van het atrium en het moiré-effect van de gevel illusies worden gewekt die een schijnbare verandering van de rasters teweegbrengen en dubbele beelden doen ontstaan. Dit gebouw ziet er geen twee hetzelfde uit.” |
|
| Bouwheer: | Allreal Generalunternehmung AG, Zürich/CH |
| Architect: | Nüesch & Partner Architekten, Volketswil/CH |
| Lichtstudie: | Linda Bohorc, HEFTI. HESS. MARTIGNONI. Zürich AG, Zürich/CH |
| Elektrostudie: | R+B engineering ag, Sargans/CH |
| Elektro-installatie: | Elektro Compagnoni AG, Zürich/CH |
| Bouwheer: | Hafen Rohner GmbH & Co.KG, Fussach/AT |
| Architect: | Baumschlager Eberle, Lochau/AT |
| Lichtstudie: | Baumschlager Eberle, Lochau/AT |